Na het verlaten van de snelweg bij de afslag Ieper,  zijn het vooral de plaatsnamen  van kleine dorpjes en gehuchten die op de borden staan. Ieper is bij vrijwel iedereen iedereen bekend. Hier hield het Britse leger  gedurende de hele Eerste Wereldoorlog verbeten stand tegen een onvoorstelbaar hoge prijs. Daardoor is de regio symbolisch een stukje Brits grondgebied op het vasteland geworden.

Ieper – Een Brits stukje continent

De plaatsnamen Poelkappele, Verbrande Molen, Pilkem en Passendale komen voorbij. Zij geven iemand die er wat meer over gelezen heeft zo nu en dan kippenvel. Ook plaatsen in het open landschap die pas door de oorlog een naam hebben gekregen; Hill 62, Railway Wood en Hooge Crater. Engelse namen, doordat de verdediging van Ieper vooral een Britse aangelegenheid was.

Ondertussen luister ik onderweg naar het laatste stukje van Forgotten Voices of the Great War. Een serie gesprekken van the Imperial War Museum met veteranen uit de Grote Oorlog, waarvan de laatste op een leeftijd van 106 eind jaren ‘90 is overleden.

Bestemming ’t Hooghe

Ik logeer twee nachten in hotel Kasteelhof ’t Hooghe. Tot voor de oorlog 14-18 stond op dit terrein een mooi kasteel. Daar waren na de oorlog zelfs geen ruines van over.

De hele omgeving is gedurende vier jaar oorlog letterlijk omgewoeld door zware beschietingen. En bestond op den duur uit een nattig maanlandschap, vol bomkraters met op de bodem  een vieze slijmerige substantie.

Het historische stadje Ieper een stukje verderop, moest na de oorlog volledig opnieuw gebouwd worden.

Het kasteelhof zoals het nu bestaat is na de oorlog door de Baron van het oorspronkelijke kasteel laten bouwen als tijdelijk onderkomen. Het was de bedoeling dat er op hetzelfde terrein weer een nieuw kasteel zou worden gebouwd, maar dat is er nooit van gekomen. Ook liet hij een schooltje en een kerkje bouwen voor mensen uit de buurt.

Het kasteelhof ’t Hooghe is tegenwoordig in gebruik als hotel. Een hotel op historisch terrein aan de Menenseweg.

‘T Hooghe en een groot deel van de omgeving is een van de gevaarlijkste plekken uit de geschiedenis geweest. Oorlog is vrijwel altijd naar, maar dit was wel heel erg. Voor een deel te verklaren doordat het de eerste grootschalige oorlog was met een industrieel karakter.

Naast de inzet van onmenselijke wapens als vlammenwerpers en gifgas, werd er zelfs onder de grond oorlog gevoerd.

Mijnwerkers groeven tunnels tot onder de vijandelijke stellingen, waarna de mijn vervolgen werd volgeladen met zware explosieven. De explosies die bij zulke mijnexplosies volgden waren onvoorstelbaar zwaar. Veelal deden ze de theekopjes tot in Londen trillen.

De ogenschijnlijke vijver in de tuin van het kasteelhof is het resultaat van zo’n mijnexplosie.

Verloren generatie

Wat betreft het aantal militaire slachtoffers over de hele Eerste Wereldoorlog lopen de schattingen uiteen tussen 15 tot 19 miljoen doden en 23 miljoen gewonden. Een impact zo groot dat deze overduidelijk is te zien in demografische overzichten. *

Winston Churchill, die ook vrijwillig heeft gediend in de omgeving van Ieper na een enorme blunder op het Britse ministerie van Marine, gaf in de jaren ‘20 de algemene stemming trefzeker weer met de woorden: ‘Victory was to be bought so dear as to be almost indistinguishable from defeat.’

Vanaf 1928, toen de omgeving van Ieper na 10 jaar weer een beetje ‘opgekuist’ was, is er iedere avond een dodenherdenking bij de Menenpoort, waarbij vrijwilligers tot op de dag vandaag The Last Post blazen. Zie: https://www.lastpost.be/en/home

*De Spaanse griep, een beruchte griep-pandemie uit de jaren 1918-1919 deed hier nog een schepje bovenop. Deze wereldwijde griep-epidemie eiste naar schatting 20 tot 100 miljoen levens